'Ode aan de invaller"

21 november 2017
 

Het lerarentekort in het basisonderwijs is een groeiend probleem. Het heeft niet alleen effect op docenten zelf, maar ook op de beschikbaarheid van invallers die scholen uit de brand helpen als een leerkracht ziek is.

Uit onderzoek van Kien/Panelwizard in opdracht van het Vervangingsfonds onder ruim 1.000 ouders blijkt dat bijna driekwart van de basisschoolleerlingen het afgelopen schooljaar (2016-2017) één keer of vaker een vervanger voor de klas had. Bijna de helft van de kinderen kreeg te maken met verschillende invallers. Opvallend is dat de klas van één op de tien kinderen weleens naar huis is gestuurd omdat er geen invaller beschikbaar was. Deze week start de campagne ‘Ode aan de invaller’ met vervangers in de hoofdrol.

Hoog op de agenda

Denis Vijgen, directeur Vervangingsfonds: ‘Het lerarentekort en vervanging staan momenteel hoog op de agenda. Daarom belichten we in het kader van ons 25-jarig bestaan hoe belangrijk vervanging op basisscholen is. Invallers zijn de stille kracht op scholen. Ze springen ad-hoc in en horen vaak 's morgens vroeg of ze die dag moeten werken. We hebben gekeken hoe invallen werkt in de praktijk en wat de beleving is bij vervangers zelf en onder ouders. Afgelopen schooljaar stonden er maar liefst 24.401 invallers voor de klas, gemiddeld 313 per dag, voor gemiddeld 4,5 dag.’

Klas naar huis gestuurd

8 op de 10 ouders verwachten dat de school ervoor zorgt dat er alle lesuren een gekwalificeerde leerkracht voor de klas staat. 59% denkt dat een goede invaller een kind minstens evenveel kan bieden als de vaste leerkracht. Het merendeel van de ouders heeft het liefst een vaste invaller: een gepensioneerde docent (76%), een ouder met lesbevoegdheid (59%) of een PABO-student (51%). Een ouder en/of ander schoolpersoneel zónder lesbevoegdheid voor de klas vinden zij onacceptabel. Het is de taak van de school, maar ook van de overheid om altijd voor een geschikte vervanger te zorgen.

Hoewel 62% er begrip voor heeft dat er niet altijd direct een oplossing is, vinden ouders wel dat kinderen onder schooltijd op school terecht moeten kunnen (82%) en dat ze nooit naar huis gestuurd mogen worden (67%). Als er geen invaller beschikbaar is, worden leerlingen verdeeld over andere klassen (28%) of neemt de schoolleiding/directeur de klas over (21%). De klas van één op de tien kinderen is weleens naar huis is gestuurd omdat er geen invaller beschikbaar was.

Invallers verdienen meer waardering

Denis Vijgen: ‘Uit interviews blijkt dat het voor invallers niet altijd even makkelijk is. Ze lopen aan tegen scholen met verschillende lesmethodes en verschillende visies op onderwijs. Bovendien ervaren sommige invallers financiële onzekerheid door de huidige wetgeving. Waardering krijgen invallers pas als er echt contact is met kinderen en de ouder. En dat missen invallers vaak omdat ze de deur dichttrekken en de volgende dag weer voor een andere klas staan.’ Ruim tweederde van de ouders (67%) denkt dat invallers weleens te weinig waardering krijgen vanuit de ouders en 53% denkt dat invallers weleens te weinig waardering krijgen vanuit de school. 60% van de ouders denkt dat invallers wel eens aan hun lot overgelaten worden, dat zij te weinig ondersteund worden door andere leerkrachten (59%) en/of door de school te weinig als onderdeel van het team worden gezien (55%). Volgens het gros van de ouders (88%) moet er iets gedaan worden om invallers meer te laten voelen dat ze worden gewaardeerd. Bijvoorbeeld door garantie op een minimaal aantal uren werk per week (74%), de kans op een vaste baan (73%), betere begeleiding vanuit de schoolleiding (71%) en betere begeleiding van de vaste leerkrachten (69%).

Ode aan de invaller

Het Vervangingsfonds wil alle invallers in het zonnetje zetten en roept schoolbesturen en ouders op om waardering te uiten aan vervangers. Deze week start de campagne ‘Ode aan de invaller’ met vervangers in de hoofdrol. Op een speciale Facebookpagina staan verschillende filmpjes waarin invallers vertellen wat het voor hen betekent om voor de klas te staan en waar zij tegenaan lopen. Verder worden kinderen, ouders en scholen via Facebook opgeroepen hun invaller(s) te verrassen. Onderdeel van de campagne is een bijeenkomst waar schoolbesturen met elkaar in discussie gaan over de toekomst van vervanging in het basisonderwijs.

Over het Vervangingsfonds

Het Vervangingsfonds adviseert en ondersteunt het primair onderwijs om te komen tot een gezonde, prettige en veilige werkomgeving op school. In geval van ziekte ondersteunt het Vervangingsfonds schoolbesturen door vergoeding van de vervangingskosten. Voor de financiering van die vergoeding dragen schoolbesturen een premie af die wordt betaald uit de lumpsum van het ministerie van OCW. Daarnaast adviseert en bemiddelt het Vervangingsfonds bij uitgevallen medewerkers om terug te keren in het arbeidsproces. Het Vervangingsfonds is in 1992 opgericht door OCW en sociale partners. Meer informatie op Vervangingsfonds.nl.  

Een reactie plaatsen