Andy Hargreaves onderstreept het belang van ‘outstanding principals’

Door Ronald Buitelaar
, 27 mei 2019

Leestijd: 5 minuten
 

Als er één belangrijke hoofdboodschap uit de rijk geschakeerde lezing van Andy Hargreaves op 23 mei in De Doelen te destilleren is, dan is het wel de oproep tot nauwere samenwerking en de rol die schoolleiders daarin kunnen spelen.

Een boodschap die in goede aarde viel bij de grotendeels uit het primair onderwijs afkomstige aanwezigen, maar ook de vraag opriep waar de tijd gevonden moet worden voor dat broodnodige overleg.

Kaleidoscoop van verhalen

Andy Hargreaves – door de organisatie wordt hij omschreven als ‘toonaangevend professor in de onderwijsverandering’ – begint zijn betoog met een verhaal over zijn gebroken enkel. Voor volledig herstel ervan was hij aangewezen op de samenwerking tussen orthopeed en dermatoloog. Ieder met onderscheiden kwaliteiten en aanpak.

Het verhaal vormt de opmaat voor een kaleidoscoop van verhalen, wetenschappelijke inzichten, emotionele momenten en wijze lessen. Zo ook zijn pleidooi om gericht, eenduidig en op basis van goede instructie de basisvaardigheden op orde te krijgen: ‘Volg de meest effectieve aanpak. En geef alleen toestemming voor een andere aanpak als die effectiever is.’

Focus

In een zaal met overwegend schoolleiders onderstreept Hargreaves hun rol: ‘Krachtige schoolleiders zijn van groot belang voor samenwerking binnen en buiten school. Zij zijn in staat leraren hun ware potentie te laten ontdekken en ze te helpen om grenzen te verleggen.’ Focus is daarbij echter voorwaardelijk: ‘Als er geen focus is, levert samenwerking weinig op. Stel doelen en werk daar gericht met elkaar aan.’

Lezing Andy Hargreaves

Vertel leerlingen waarom je leraar bent

Wat overigens niet alleen voor leerdoelen geldt, maar ook voor prangende kwesties als het helpen oplossen van het lerarentekort: ‘Zorg dat kinderen horen waarom je leraar bent. Wat je vak zo mooi maakt.  Doe dat zeker in groepen met veel migrantenkinderen. Juist zij ervaren hoe leraren het verschil kunnen maken en hoe waardevol dat is.’

'Migrantenkinderen ervaren hoe leraren het verschil maken en hoe waardevol dat is'

Ingewikkelde populatie

Door Hargreaves aangehaald Californisch onderzoek maakt pas echt de tongen los. Zijn vraag of meer salaris, kleinere klassen of goede leiding leraren zou verleiden om op scholen met een ingewikkelde populatie te werken zorgt voor druk geroezemoes. Verbazing als blijkt dat salaris op de derde, kleinere klassen op de tweede en een ‘outstanding principal’ op de eerste plaats staan.

Hargreaves benadrukt daarom nog maar eens het belang van deskundige schoolleiding: ‘A good principal brings you together. Zorg dat de sterkste onder hen op de zwaarste scholen werken. Faciliteer ze, zodat ze ook andere scholen kunnen helpen. En zorg voor een passend salaris. Ze zijn het waard!’

'A good principal brings you together. 
En zorg voor een passend salaris voor schoolleiders. Ze zijn het waard!'

Rooster omgooien

Uit reacties na afloop blijkt dat schoolleiders wel willen, maar dat ze vastlopen door een gebrek aan tijd. Oplossingen zijn er ook. Marja van Driel, directeur van basisschool De Nieuwe Haven in Feijenoord: ‘Wij gaan ons rooster dusdanig omgooien dat leraren om twee uur klaar zijn met hun groep. Dankzij de leertijduitbreiding gaan leerlingen naar activiteiten die door externen worden verzorgd. In die tijd kunnen wij samen aan de slag met professionalisering en met het uitwerken van onze leerdoelen.’

Lezing Andy Hargreaves

Te druk met lesgeven

Martin Buitendijk, afdelingsleider havo/vwo van de Hugo de Groot scholengemeenschap in Charlois: ‘Het liefst had ik gezien dat leraren het enthousiasmerende betoog van Hargreaves zelf hadden gehoord. Maar zij zijn druk met lesgeven, examens en nakijken.’ Martin heeft zijn hoop gevestigd op het in de cao voortgezet onderwijs vastgelegde recht op ontwikkeltijd: ‘Die uren kunnen we goed gebruiken om met elkaar in gesprek te gaan over ons onderwijs.’  

Collega’s, geen concurrenten

Huub van Blijswijk, bestuursvoorzitter van BOOR, de koepel voor openbaar onderwijs in Rotterdam legt uit hoe ook besturen samenwerking en overleg kunnen stimuleren: ‘Binnen onze eigen scholen faciliteren we overleg. We brengen schoolleiders samen om  over onderwijsverbetering te spreken. Daarnaast zullen we elkaar als scholen van verschillende denominatie meer als collega dan als concurrent moeten beschouwen. We moeten het samen doen.’

foto: David Rozing

Een reactie plaatsen