Turkse kwestie op school: Meningen uitwisselen belangrijker dan waarheidsvinding

Door Ineke Westbroek
, 5 september 2016

Leestijd: 6 minuten
 

Na de mislukte staatsgreep in Turkije lijkt het in Rotterdam, evenals in de rest van Nederland, tot nu toe mee te vallen met de botsingen op scholen tussen leerlingen van Turkse afkomst. Na de couppoging van afgelopen zomer bracht het Ministerie van OCW een handleiding uit over hoe Nederlandse scholen met spanningen rond de kwestie kunnen omgaan. Kan die handleiding in de kast blijven liggen? Of moeten scholen zich voorbereiden voor het geval zich alsnog botsingen in de klas voordoen?

Niks aan de hand, melden Rotterdamse scholen met Turkse leerlingen op persvragen over spanningen rond de couppoging. Klaas Hiemstra (Stichting School en Veiligheid, die de handleiding samenstelde) hoort dit van scholen in het hele land. ‘Mooi dat het tot nu toe zo is meegevallen’, vindt hij. Maar hij wijst er ook op dat scholen rekening moeten houden met onderliggende spanningen: ‘Mogelijk durven sommige leerlingen zich buitenshuis niet over de kwestie uit te laten, omdat hun ouders en zijzelf er niet voor uit willen komen aan welke kant zij staan. Binnen de Turkse gemeenschap houdt men elkaar op dit punt in de gaten. Kinderen krijgen dat mee.’

"Leerkrachten moeten met leerlingen in gesprek. Niet over inhoudelijke argumenten, maar over hun emoties."

Als die onderliggende spanningen toch aan de oppervlakte komen, kan een ‘veenbrand’ ontvlammen, waarschuwt Hiemstra: ‘Leerkrachten moeten zich daarop voorbereiden door hierover met de klas in gesprek te gaan. Niet gericht op inhoudelijke argumenten, maar op de emoties van leerlingen: luisteren wat schuilgaat achter argumenten van leerlingen, hen aan het woord laten, maar ervoor zorgen dat ze niet tegen elkaar ingaan.’

Veilig schoolklimaat belangrijk

Zo doet de Gijsbert Karel van Hogendorp het in controversiële situaties al ruim twintig jaar, vertelt Arno Tavenier, gymdocent en veiligheidscoördinator aan deze vmbo-school. Jarenlang werken aan sociale competenties leidde volgens Tavenier tot een veilig schoolklimaat, waarbinnen heftige botsingen zich niet snel voordoen: ‘Onder onze Turkse leerlingen zitten jongens met een uitgesproken mening, maar ik verwacht niet dat het uit de hand loopt. Eventuele provocerende opmerkingen van leerlingen stoppen docenten meteen en als het nodig is, kan de mentor er met hen over praten. Maar tot nu toe merken we op school niets van spanningen. Mochten die toch ontstaan, dan verwacht ik dat docenten deze kunnen hanteren. Omgaan met conflictsituaties zit in de genen van onze school. Jammer dat de aandacht voor sociale competenties op veel scholen is verdwenen.’

4 Tips

  1. Stel vragen. Zo kun je peilen hoe leerlingen tegenover de gebeurtenissen rond de coup staan.
  2. Zorg voor een open gesprek, als daaraan behoefte is. Geef leerlingen de ruimte om hun meningen en persoonlijke verhaal naar voren te brengen. Zo krijgen ze begrip voor elkaar.
  3. Ga niet meteen uitleggen; de kwestie vraagt niet om een les over de Turkse staatsinrichting. Het gaat erom emoties van leerlingen te begrijpen.
  4. Geef aan dat het gaat om uitwisseling van meningen, niet om ‘de waarheid’ te vinden.

Meer tips vind je hier.

 

Meer info
www.schoolenveiligheid.nl
https://www.politie.nl/mijn-buurt/wijkagenten

Een reactie plaatsen